มีแต่รูปเมนูในมือถือ ทำเป็นเมนู QR ได้ไหม

จุดเริ่มต้นของร้านส่วนใหญ่ไม่ได้สวยงามเหมือนในบทความสอนทำเมนูออนไลน์ ร้านมีเมนูกระดาษอยู่เล่มหนึ่ง วันหนึ่งมีลูกค้าทักมาถามราคาทางไลน์ เจ้าของร้านก็หยิบมือถือขึ้นมาถ่ายรูปเมนูส่งไป ทำแบบนี้ซ้ำอยู่หลายเดือน จนในคลังรูปมีรูปเมนูกระดาษอยู่สี่ห้ารูป บางรูปเอียง บางรูปเงาไฟทับ

คำถามคือ ของเท่านี้พอจะทำเป็นเมนู QR ได้ไหม

ตอบสั้นๆ ว่าได้ แต่ทางที่เลือกจะต่างกันมากในสายตาลูกค้า และความต่างนั้นไม่ได้อยู่ที่ความสวย มันอยู่ที่ว่าลูกค้าอ่านราคาจบไหมภายในสิบวินาทีแรก

ทางเลือกมีสามทาง ไม่ใช่ทางเดียว

ก่อนจะตัดสินใจ ควรรู้ก่อนว่าที่คนทำกันจริงมีสามแบบ

หนึ่ง เอารูปเมนูกระดาษขึ้นเว็บตรงๆ แล้วให้ QR ชี้ไปที่รูปนั้น สอง พิมพ์รายการอาหารกับราคาเป็นข้อความ แล้วให้ QR ชี้ไปที่หน้าเมนู สาม แปลงเมนูเป็นไฟล์ PDF เก็บไว้ใน Google Drive แล้วให้ QR ชี้ไปที่ลิงก์แชร์

ทั้งสามทางใช้เวลาไม่เท่ากันและให้ผลไม่เท่ากัน ไล่ทีละทาง

ทางที่หนึ่ง เอารูปขึ้นตรงๆ เร็วที่สุด แต่ลูกค้าเหนื่อยที่สุด

ข้อดีชัดเจนคือใช้เวลาไม่ถึงห้านาที รูปมีอยู่แล้ว ไม่ต้องพิมพ์อะไรเลย

ปัญหาอยู่ตรงที่รูปถ่ายเมนูคือ ตัวอักษรที่กลายเป็นภาพ ไม่ใช่ตัวอักษรจริง และมาตรฐานการเข้าถึงเว็บของ W3C อธิบายข้อเสียของภาพตัวอักษรไว้ตรงๆ ว่าผู้ใช้ไม่สามารถปรับรูปแบบตัวอักษรในภาพได้ ทั้งขนาด แบบอักษร และสี คนสายตาไม่ดีจึงปรับให้อ่านง่ายขึ้นไม่ได้เลย

และเอกสารเรื่องการขยายตัวอักษรก็ระบุไว้อีกข้อว่าภาพตัวอักษรขยายได้ไม่ดีเท่าตัวอักษรจริง เพราะพอขยายแล้วมันแตกเป็นเม็ด

สองข้อนี้แปลเป็นภาพที่เกิดขึ้นจริงบนโต๊ะอาหารได้ประมาณนี้ ลูกค้าสแกนแล้วเจอรูปเมนูเต็มหน้าจอ ตัวหนังสือเล็กจนอ่านไม่ออก ลูกค้าใช้สองนิ้วซูมเข้า ซูมแล้วภาพเบลอ เลื่อนหาหมวดที่ต้องการ เลื่อนเลยไป เลื่อนกลับ แล้วสุดท้ายก็วางมือถือลงแล้วเรียกพนักงานมาถามว่ามีอะไรบ้าง

ไม่ใช่ว่าลูกค้าไม่พยายาม แต่การอ่านเมนูจากรูปถ่ายมันเหนื่อยกว่าการถามคนจริงๆ

ข้อเสียอีกข้อที่เจ็บกว่าในระยะยาวคือ ขึ้นราคาทีต้องถ่ายใหม่ทั้งเล่ม และถ้าเมนูกระดาษมีรอยขีดฆ่าราคาเก่า รูปก็จะมีรอยขีดฆ่าติดไปด้วย

ทางที่สอง พิมพ์เป็นข้อความ ช้ากว่าตอนเริ่ม แต่จบกว่ามาก

พิมพ์รายการอาหารกับราคาเป็นตัวอักษรจริง แล้วลูกค้าจะได้หน้าเมนูที่ตัวหนังสือปรับขนาดตามที่เขาตั้งไว้ในมือถือ กดค้างเพื่อคัดลอกชื่อเมนูไปถามในกลุ่มเพื่อนก็ได้ และหน้าเมนูโหลดเร็วกว่ารูปความละเอียดสูงมาก

ที่สำคัญกว่านั้นคือ แก้ราคาได้ทีละบรรทัด ไม่ต้องแตะบรรทัดอื่น พรุ่งนี้หมูขึ้นราคา แก้ตัวเลขเดียวแล้วจบ ป้าย QR บนโต๊ะยังเป็นใบเดิม

ค่าใช้จ่ายของทางนี้คือเวลานั่งพิมพ์ครั้งแรก ซึ่งเป็นเหตุผลเดียวที่คนไม่ทำ

ทางที่สาม PDF ใน Google Drive อยู่ตรงกลาง แต่มีกับดักเรื่องสิทธิ์

หลายร้านเลือกทางนี้เพราะรู้สึกว่าเป็นทางสายกลาง ทำไฟล์ PDF จากไฟล์เมนูที่ร้านพิมพ์ อัปโหลดขึ้น Google Drive แล้วเอาลิงก์ไปทำ QR

ทางนี้ใช้ได้ และดีกว่ารูปถ่ายตรงที่ตัวหนังสือใน PDF มักคมชัดกว่าเมื่อซูม แต่มีสองเรื่องที่ต้องระวัง

เรื่องแรกคือสิทธิ์การเข้าถึง คู่มือของ Google Drive อธิบายไว้ว่าการตั้งค่าแบบจำกัดหมายถึงเฉพาะคนที่มีสิทธิ์เท่านั้นที่เปิดไฟล์ได้ ส่วนแบบทุกคนที่มีลิงก์นั้นแปลว่าใครก็ตามที่มีลิงก์ใช้ไฟล์ได้โดยไม่ต้องลงชื่อเข้าใช้บัญชี Google ถ้าลืมเปลี่ยนเป็นแบบหลัง ลูกค้าที่โต๊ะจะสแกนแล้วเจอหน้าขอสิทธิ์เข้าถึง ซึ่งดูเหมือนร้านทำอะไรผิดพลาด

กับดักนี้พบบ่อยเพราะตอนทดสอบ เจ้าของร้านสแกนจากมือถือตัวเองที่ล็อกอินบัญชีเดิมอยู่แล้ว มันจึงเปิดได้ ทดสอบทุกครั้งด้วยโหมดไม่ระบุตัวตนหรือยืมมือถือคนอื่น

เรื่องที่สองคือ PDF บนมือถือมักเปิดในโปรแกรมอ่านไฟล์ ไม่ใช่หน้าเว็บ บางเครื่องเด้งไปหน้าดาวน์โหลดก่อน ลูกค้าที่เน็ตช้าจะรอ และการแก้ราคายังต้องแก้ไฟล์ต้นทางแล้วอัปโหลดทับใหม่ทุกครั้ง

เริ่มจากเมนูขายดีสิบอย่างก่อนก็ได้

ข้อที่ทำให้คนล้มเลิกมากที่สุดไม่ใช่เรื่องเทคนิค แต่เป็นความรู้สึกว่าต้องพิมพ์ให้ครบทั้งเล่มก่อนถึงจะเริ่มได้ เมนูเจ็ดสิบรายการมันน่ากลัวจริง

ไม่ต้องครบก็ได้ เอาเมนูที่ลูกค้าสั่งบ่อยที่สุดสักสิบอย่างก่อน กับเครื่องดื่มอีกห้าอย่าง แค่นี้ก็ครอบคลุมออเดอร์ส่วนใหญ่ของวันแล้ว ที่เหลือค่อยเติมตอนร้านว่าง

ระหว่างนั้นเมนูกระดาษยังวางอยู่บนโต๊ะเหมือนเดิม ไม่มีใครบังคับให้เก็บ

รูปเมนูเก่าไม่ต้องลบ ใช้เป็นต้นฉบับตอนพิมพ์

รูปถ่ายในมือถือยังมีประโยชน์อยู่ ใช้มันเป็นต้นฉบับ เปิดรูปไว้ในจอหนึ่งแล้วพิมพ์ตามลงไปในอีกจอหนึ่ง เร็วกว่าถือเล่มกระดาษพลิกไปมา

และเก็บรูปเดิมไว้เถอะ วันที่พิมพ์ราคาผิดแล้วจำไม่ได้ว่าเดิมเท่าไหร่ รูปนั้นคือหลักฐานเดียวที่เหลือ

ในเครื่องมือทำเมนู QR ของเรา สิ่งที่ต้องกรอกมีแค่ชื่อร้าน ชื่อหมวด แล้วก็ชื่อกับราคาของแต่ละรายการ จากนั้นกดเผยแพร่ครั้งเดียวก็ได้ลิงก์เมนูของร้านมาเลย ไม่ต้องสมัครสมาชิกและไม่ต้องเข้าสู่ระบบด้วยอะไรทั้งสิ้น พิมพ์เมนูกระดาษและดาวน์โหลดไฟล์เมนูเก็บไว้ได้ในหน้าเดียวกัน

ตอนเผยแพร่ระบบจะให้รหัสแก้ไขมาหนึ่งชุด รหัสนั้นคือกุญแจของหน้าเมนู ใช้ตอนกลับมาแก้ราคาหรือลบหน้าทิ้ง ให้กดดาวน์โหลดไฟล์กู้คืนเก็บไว้ทันที เพราะเราเก็บไว้แค่ค่าที่เข้ารหัสแล้ว จึงบอกรหัสคืนให้ไม่ได้ ส่วนรูปอาหารที่ใส่ในเครื่องมือยังเป็นตัวอย่างในเครื่องคุณเท่านั้น ยังไม่ขึ้นไปบนหน้าเมนูออนไลน์

ที่แน่ๆ คือรายการที่พิมพ์ไว้ถูกบันทึกเป็นร่างในเครื่องคุณเอง ไม่ได้ถูกส่งขึ้นไปไหน และงานพิมพ์ครั้งนี้ใช้ต่อได้ทุกทางที่เลือกในภายหลัง